Primum Non Nocere

Hulyo 10, 2009

Alam ko na dapat na nating patahimikin ang kaluluwa ng isang tao pag ito'y sumakabilang buhay na. Ngunit may mga kamatayang nagtuturo ng leksyon sa bawat isa. Di nga natin alam kung kailan o paano tayo mamamatay pero, iba na rin siguro yung tayo'y nag-iingat.

Ang pagkamatay ni Michael Jackson ay isang malaking dagok di lamang sa industriya ng musika kundi sa buong mundo. Halos lahat siguro ay sang-ayon na isa sya sa pinakamagaling na performer sa ating panahon. Ngunit paano siya namatay ay isa pa ring palaisipan. Hanggang ngayon ay may imbestigasyong nangyayari at dahan-dahan na nating nalalaman ang iba't ibang impormasyon.

Base sa mga balita, maaaring namatay si MJ dahil sa labis na paggamit ng mga pain-killers, iba dito'y malalakas na uri na ginagamit ding pampatulog o anestisya, tulad ng Propofol (Diprivan), Meperidine (Demerol) at iba pa. At sinasabing ito'y binibigay ng mga Duktor sa kanyang bahay o di kaya'y pagkatapos ng kanyang concert, na kung tutuusin, ay dapat ibinibigay lamang sa Ospital para ma-monitor ng maigi ang lagay ng pasyente. Matindi ang mga side effects ng mga gamot nito at maaaring nakamamatay.

Dito pa lang ay maraming tanong ang pumasok sa isip ko: Pinaalam ba ng Duktor ang maaaring mga epekto ng mga gamot na ito? Nagbigay ba ng ibang gamot na pwede niyang gamitin na "mas ligtas"? Kung sakaling "nalulong" si MJ, ay ginawa ba ng mga Duktor na itigil ang pagbigay ng gamot at ilagay sya sa rehab para magamot?

Hanggang ngayon, tikom pa rin ang bibig ng mga ito. Ayokong husgahan sila dahil Duktor din ako at alam ko na medyo iba ang sistemang medikal sa Estados Unidos. Ngunit kung totoo ngang nagpabaya ang mga Duktor na ito at hinayaan lang ibigay ang gamot (dahil si Michael Jackson sya at di tumatanggap ng "hindi" bilang sagot) kaliwa't kanan, nilabag nila ang pinakaunang utos ng pagiging Duktor: Primum Non Nocere, o sa Ingles "Do No Harm".

Syempre, importante din ang kalayaan ng pasyente na pumili ng kung anong uri ng lunas (o kung ayaw niya nito) na ibibigay sa kanya. Ngunit kailangan igabay ng Duktor ang pasyente (base sa ebidensya, pananampalataya ng pasyente, ekspektasyon niya etc) sa mga lunas na ito. Dapat alam din niya na kung di siya kumportable sa pagbigay ng isang uri ng lunas (mapa-operasyon, gamot o ibang procedure) niya sa pasyente at pinilit ng pasyente na ibigay ang lunas na iyon, ay huwag niyang gawin at maghanap ng ibang Duktor na pwedeng magbigay ng lunas. O dahil si Michael Jackson yan at malaki ang bayad kaya kahit labag sa kanilang practice ay ginawa pa rin nila?

Sabihin na nating ideal ako, o hipokrito at sasabihin niyong pag ako ang nasa katayuan nila ay gagawin ko din yun, dun kayo nagkakamali. Bilang Kristyano, alam ko na mahalaga ang buhay ng tao. Kung ang pagagawa sa kin ay sa tingin ko ay delikado, sasabihin ko ito ng maayos at ipapaliwanag. Pag magbanta o kaya ay alukin ko ang pera, di ako papatinag. Para mong sinabi na sinusunog ko na kaluluwa ko dito sa lupa pag ginawa ko iyon. Kasi pag may mangyari din naman pag binigay mo ang gusto, ikaw rin ang malalagot.

Sana mabigyan ng linaw sa mas lalong madaling panahon ang kaso na ito. Marami pang isyu ang umiikot sa pagkamatay ni MJ (kustodiya ng kanyang mga anak, mana at iba pa), ngunit dapat nating malaman kung pano siya namatay, para matahimik ang kanyang kaluluwa, at matigil na ang mga taong pilit sirain ang kanyang pangalan.